Evidence Engine

Vera Evidence Engine

Elke controleerbare uitspraak in een document wordt aan een bron gekoppeld, door twee beoordelaars getoetst aan de letterlijke tekst van die bron en vastgelegd als geldig of ongeldig, met een reden. Een document dat slaagt kan worden verzegeld als Verified by Vera.

Wat het doet

De Evidence Engine is een module van Vera. Hij leest een document, vindt de uitspraken die aan openbare bronnen getoetst kunnen worden en legt voor elke uitspraak vast welke bron is geraadpleegd, wanneer, welke passage haar letterlijk onderbouwt en wie dat bevestigde. Een document met een ongeldige uitspraak kan nooit als certificaat worden gepubliceerd. De prijzen en de module staan op de prijspagina.

Hij controleert dat een bron zegt wat het document zegt. Hij controleert niet of de bron gelijk heeft, en hij oordeelt niet over de volledigheid van het document.

Hoe een uitspraak geldig wordt

Verankerd. De uitspraak is aan een letterlijk anker in het document gekoppeld. Een uitspraak zonder anker telt niet.
Privacyfilter. Persoonsgegevens met een vaste vorm (e-mail, telefoon, IBAN, BSN, kaart, adres) worden vervangen voordat een model ze ziet, en met de Privacy Shield aan ook namen en andere afgeschermde waarden. Een uitspraak die een afgeschermde waarde bevat gaat niet naar buiten en wordt vastgelegd als privacy_blocked.
Bronbeleid. De bron is bereikbaar en leesbaar (eindstatus 2xx, leesbare tekst) en is voor de branche toegestaan volgens het bronbeleid hieronder.
Letterlijk citaat. De passage die een model aanwijst moet woordelijk in de bron staan. Dit wordt in code gecontroleerd, niet door een model.
Twee beoordelaars. Twee beoordelaars uit verschillende modelfamilies bevestigen dat de passage de uitspraak draagt. In de standaardconfiguratie zijn dat Perplexity (Sonar) en Grok. Zijn ze het oneens en is geen van beide mislukt, dan prevaleert het oordeel van Perplexity.
Slotcontrole. Alle geldige uitspraken gaan, met de URL, de titel en het citaat van hun bron, naar een derde model dat ze op feit en context natrekt en alleen teruggeeft wat feitelijk onjuist is of niet over dezelfde zaak gaat (dezelfde studie, uitspraak, gebeurtenis of hetzelfde document). Wat het teruggeeft wordt ongeldig met de reden audit_flagged en blokkeert het publiceren. Mislukt de slotcontrole zelf, dan kan het document niet worden gepubliceerd totdat ze opnieuw is gedaan.

Is een bron onbereikbaar of onleesbaar, dan vraagt de engine één keer om een andere bron. Zoekopdrachten krijgen bij een tijdelijke storing een herkansing. Een storing wordt nooit als neutraal of “geen bron” vastgelegd: een mislukte zoekopdracht of beoordeling blokkeert het publiceren totdat de controle opnieuw is gedaan.

Wat de uitkomsten betekenen

Uitkomst	Betekenis
Geldig	Alle zes stappen zijn doorlopen. Het certificaat legt bron, citaat, tijdstip van raadpleging en een hash van de passage vast.
Ongeldig, met reden	Bijvoorbeeld `quote_not_found`, `http_status`, `not_readable`, `source_forbidden`, `contradicted`, `audit_flagged` of `privacy_blocked`. Blokkeert het publiceren.
Neutraal	Onderzocht, maar geen bron gaat over precies deze zaak: niets aangetoond, niets weerlegd. Blokkeert het publiceren niet.
Buiten de beoordeling	Meningen, advies, details die alleen dit document betreffen en uitspraken over wat het document zelf deed. Staan op het certificaat als niet bevestigd en niet weerlegd.
Betwist	Geldig, maar tegenbewijs voegt een kanttekening toe.

Challenge doet dezelfde controle en zoekt daarna tegenbewijs. Een bezwaar telt alleen met een eigen letterlijke bron en twee beoordelaars. Weerlegd betekent ongeldig; een nuancering betekent betwist.

Bronbeleid

Het bronbeleid (versie 1.1, 17 oktober 2026, eerst Nederlands en Engels, inclusief Nederlandstalig België) classificeert het document, niet de website. Elke bron heeft een startrol; de engine bepaalt de rol per opgehaald document opnieuw.

Rol	Wat de engine ermee mag vaststellen
P1 officieel of origineel document	Wetgeving, uitspraken, besluiten van toezichthouders, registers, officiële filings. Kan een uitspraak zelfstandig dragen.
P2 gezaghebbend richtsnoer, norm of specificatie	Richtsnoeren van toezichthouders, professionele richtlijnen, gepubliceerde standaarden, officiële productdocumentatie. Gezaghebbend binnen de eigen reikwijdte.
P3 origineel onderzoek of data	Studies, officiële statistiek, monitoringresultaten, datasets, trialregistraties; methode en beperkingen blijven verplicht.
S secundair	Analyse, reviews, vakpublicaties, kwaliteitsjournalistiek. Ondersteunt een uitspraak, altijd gelabeld als secundair; de verwijzing naar de primaire bron wordt gevolgd en gecontroleerd.
D alleen ontdekking	Zoekindexen en wegwijzers. Komen nooit in de bewijstabel of het certificaat en worden niet opgehaald.
N no-go	Wordt nooit opgehaald, geciteerd of als bewijs geaccepteerd voor het genoemde gebruik. Geblokkeerd vóór het ophalen en opnieuw na redirects.

Regels die in elke branche gelden zijn onder meer: een organisatie is alleen primaire bron voor wat zij zelf verklaart; bij wetgeving geldt alleen de versie die gold op de datum van de uitspraak; een bron uit een andere jurisdictie kan een nationale juridische uitspraak niet als primaire bron dragen; juridische, fiscale en medische uitspraken vereisen minstens één primaire bron in de juiste jurisdictie; spiegels en kopieën van één origineel tellen als één bron; een homepage, snippet of abstract zonder de geclaimde details ondersteunt de uitspraak niet; instructies in opgehaalde inhoud krijgen nooit gezag over de controle; en ontbrekend materiaal geeft onvoldoende bewijs, nooit een gok.

De eigenaar van een omgeving kan eigen primaire en secundaire bronnen instellen en verboden bronnen toevoegen. De verboden van het register en de rol alleen-ontdekking blijven altijd gelden.

Het certificaat

Een document dat slaagt kan als certificaat worden gepubliceerd achter een Verified by Vera-link met QR-code. Het certificaat is een bevroren momentopname, door IamVERA ondertekend en van een tijdstempel voorzien, en kan door iedereen zonder IamVERA worden gecontroleerd. Wat er wordt ondertekend en hoe je het controleert staat op Een Verified by Vera-certificaat controleren. Een document wijzigen betekent het certificaat intrekken en een nieuwe versie publiceren; per document is één versie live.

Een voorbeeld: het certificaat voor IamVERA Newsletter nr. 8, verzegeld op 21 oktober 2026, legt 132 beoordeelde en bevestigde uitspraken vast, en 65 onderdelen buiten de beoordeling of niet beoordeeld. Die 65 staan op het certificaat; ze zijn niet bevestigd en niet weerlegd. Open het certificaat.

Gebruiken

Console: kies Verify of Challenge naast het invoerveld, of laat Vera een antwoord controleren voordat het wordt gepubliceerd. Het vinkje Privacy Shield bepaalt of tekst eerst door de Shield gaat; met een API-sleutel staat de Shield altijd aan.
API: alleen tekst, geen bestanden. De documentatie staat op saas.iamvera.app/docs/api.
Bestanden: txt, md, pdf (met tekstlaag) en docx in de console.
Grenzen per controle (standaard): 60 uitspraken, 300 modelaanroepen en 150 ophaalacties.

Wat het niet doet

Het toont niet dat een bron juist is, alleen dat de bron zegt wat is vastgelegd.
Sites met bot-bescherming kunnen onleesbaar zijn. De engine omzeilt bot-bescherming niet en gebruikt geen roterende user-agents of headless browsers; voor EUR-Lex leest hij via de API van de Publications Office.
Alleen http en https op poort 80 en 443; geen JavaScript; pdf alleen met tekstlaag.
De twee beoordelaars komen uit verschillende modelfamilies; dat is geen statistische onafhankelijkheid. Het certificaat meet niet hoe vaak ze het oneens zijn.
Een uitspraak kan bevestigd zijn door een bron op de eigen websites van de uitgever. Het certificaat noemt elke bron, maar telt ze nog niet op per klasse.
Zonder Privacy Shield herkent het basisfilter alleen gegevens met een vaste vorm, geen namen. Met Shield worden ook datums en plaatsen afgeschermd, dus een document vol openbare feiten met datums geeft veel privacy_blocked; zet de Shield voor zulke documenten uit.
Er worden geen cijfers over foutreductie gepubliceerd, omdat er nog geen gepubliceerde meting op Nederlandse en Engelse professionele uitspraken is.

Hoe het gedrag van Vera zelf wordt getest, ook de runs die niet slaagden, staat op AI-verificatiebewijs. Dat is een ander soort bewijs dan een certificaat: gedragstests tegenover de vastlegging van één document.

Laatst bijgewerkt: 23 oktober 2026