De Autoriteit Persoonsgegevens raadt consumenten op 19 november 2026 af AI-camerabrillen voor algemeen gebruik te kopen na onderzoek naar zes modellen. Besluitvormers doen er verstandig aan brede toelating in gevoelige omgevingen uit te stellen totdat opname, gegevensverwerking en beveiliging aantoonbaar transparant, moeilijk te omzeilen en passend begrensd zijn.
Het advies raakt niet alleen de particuliere koper. Voor organisaties die overwegen zulke brillen in te zetten of op hun terrein toe te laten, verschuift de vraag van mag dit naar onder welke aantoonbare voorwaarden mag dit. Die verschuiving verdient een eigen afweging, zeker omdat recent onderzoek laat zien dat de meest zichtbare waarborg, het opnamelampje, in de praktijk minder betekent dan vaak wordt aangenomen.
Wat heeft de Autoriteit Persoonsgegevens precies vastgesteld over AI-camerabrillen?
De Autoriteit Persoonsgegevens onderzocht zes AI-camerabrillen en concludeerde dat deze ernstige risico's meebrengen voor zowel dragers als omstanders. Op basis daarvan ontraadt de toezichthouder de aankoop voor algemeen gebruik. Het gaat om apparaten met camera's, microfoons en analysefuncties die hun omgeving kunnen vastleggen en verwerken.
De Autoriteit Persoonsgegevens wijst op ernstige risico's voor gebruikers en omstanders. Het discrete uiterlijk van zulke brillen kan daarbij verborgen registratie faciliteren. Wie in beeld komt, merkt dat vaak niet. Dat beeld sluit aan bij onze eerdere bespreking van de AP-test van zes AI-camerabrillen met fout noodadvies, waarin ook de betrouwbaarheid van de ingebouwde AI-functies ter sprake kwam.
Waarom is een zichtbaar opnamelampje volgens onderzoek geen sluitende waarborg?
Een opnamelampje lijkt de voor de hand liggende oplossing, maar de bescherming die het biedt is beperkt. Een peer-reviewed onderzoek dat in oktober 2026 op de ICICS-conferentie verscheen, combineerde een enquête, een veldexperiment en een occlusietest. De uitkomst: omstanders merkten de drager vaak wel op, maar herkenden niet betrouwbaar dat het apparaat een camera had of dat er werd opgenomen.
In de geteste aanval werd de indicator in alle gevallen succesvol omzeild door hem vóór de opname af te dekken. De auteurs van dit onderzoek naar LED-signalering op AI-brillen concluderen dat een lampje op zichzelf geen betrouwbare privacykennisgeving of beveiligingsmaatregel vormt. De European Data Protection Board komt in haar verklaring over smart glasses tot een vergelijkbaar oordeel: transparantiemaatregelen moeten effectief én moeilijk te omzeilen zijn, en huidige indicatoren informeren veel niet-gebruikers onvoldoende.
Naar onze inschatting verandert dit de bewijslast. Zolang een drager of beheerder niet kan laten zien dat de signalering niet eenvoudig fysiek is uit te schakelen, mag een zichtbaar lampje niet als sluitende waarborg gelden. Dat is geen juridisch oordeel, maar een praktische consequentie van het gepubliceerde bewijs.
Wat betekent dit voor bestuurders, juristen en CISO's die toelating moeten beoordelen?
Onze analyse: omdat de Autoriteit Persoonsgegevens aankoop voor algemeen gebruik ontraadt en onderzoek laat zien dat omstanders opname niet betrouwbaar herkennen, brengt toelating zonder aantoonbare voorwaarden aanzienlijke privacy- en compliance-risico’s mee voor gegevens van medewerkers, patiënten, cliënten en bezoekers. Daarom is onze beleidsaanbeveling dat de verantwoordelijke functionaris nu een expliciet toelatingsbeleid vaststelt en AI-camerabrillen in ieder geval in spreekkamers, behandelruimtes, onderwijslokalen en vertrouwelijke overlegruimtes verbiedt. Omdat de European Data Protection Board stelt dat fabrikanten en aanbieders van gekoppelde AI-diensten hun eigen AVG-verplichtingen niet aan de gebruiker kunnen overdragen, volstaat een leverancierslabel of gebruikershandleiding niet als bewijs; daarom moet de jurist vóór toelating afzonderlijk de verwerkingsdoelen, rechtsgrond, bewaartermijnen, doorgiften buiten de EU en beveiligingsmaatregelen laten vastleggen in de passende documentatie, zoals een verwerkersovereenkomst en waar vereist of passend een DPIA. Omdat de opname-indicator in de occlusietest fysiek werd omzeild, is signalering alleen geen beheersmaatregel; daarom moet de CISO naar onze inschatting de inzet technisch begrenzen, bijvoorbeeld door opname- of analysefuncties uit te sluiten en door gebruik te koppelen aan een geautoriseerde, controleerbare werkstroom. Omdat de Luxemburgse toezichthouder CNPD de risico's uitdrukkelijk verbindt aan professionele gebruikers, moet een werkgever volgens onze analyse zelf vastleggen en controleren welke inzet op zijn terrein is toegestaan. Daarom is onze aanbeveling dat de bestuurder de beslissing om toe te laten of te weigeren vastlegt met datum, motivering en menselijke goedkeuring, zodat later aantoonbaar is dat de afweging bewust is gemaakt.
Deze lijn sluit aan bij onze eerdere bespreking van AI third-party risicomanagement voor leiders en bij onze analyse dat uitbesteden de verantwoordelijkheid niet verplaatst en op zichzelf niet betekent dat een organisatie haar eigen verantwoordelijkheden kan negeren.
Welke waarborgen moet een organisatie eisen voordat zij AI-camerabrillen toelaat?
Laat AI-camerabrillen pas breed toe wanneer de leverancier aantoonbaar maakt wanneer opname of AI-analyse actief is en hoe die signalering voor omstanders begrijpelijk en moeilijk te omzeilen is. De European Data Protection Board erkent dat persoonlijke, professionele en ondersteunende toepassingen bestaan, maar vraagt een contextgebonden beoordeling. Een algeheel verbod is dus niet nodig; een voorwaardelijke toelating met harde eisen wel.
Toets voor een toelatingsbesluit ten minste de volgende punten:
- Toont het apparaat begrijpelijk en moeilijk te omzeilen aan wanneer het opneemt of analyseert, ook als iemand de indicator probeert af te dekken?
- Welke gegevens worden lokaal verwerkt en welke gaan naar externe AI-diensten, en bestaan daarvoor een rechtsgrond en een verwerkersovereenkomst?
- Welke bewaartermijnen en doorgiften buiten de EU gelden, en kan de organisatie die controleren?
- Hoe zijn toegang en beveiliging geregeld, en wie kan beelden of audio inzien?
- In welke ruimtes is gebruik uitgesloten, en is dat verbod vastgelegd en te handhaven?
- Is het toelatingsbesluit met motivering en menselijke goedkeuring gedocumenteerd?
Wie deze punten niet aantoonbaar kan invullen, stelt de aanschaf of brede toelating beter uit. Dat is precies de strekking van zowel het AP-advies als de guidance van de Luxemburgse toezichthouder CNPD. Voor verdieping over verwerking van persoonsgegevens verwijzen we naar onze themahub over AI-privacy en AVG.
Bronnen en referenties
- AP raadt aankoop AI-camerabrillen af: ernstige risico's voor gebruikers en omstanders
- Statement 01/2026 on Smart Glasses
- EDPB publishes statement on the data protection challenges of smart glasses
- Visibility Does Not Equal Effective Privacy Notice: Rethinking LED Notice on AI Glasses
- Getting a clearer picture of smart glasses: the CNPD publishes new guidance
Bronnen: Het artikel steunt op het advies van de Autoriteit Persoonsgegevens, de smart-glasses-verklaring van de European Data Protection Board, guidance van de Luxemburgse CNPD en peer-reviewed onderzoek via Springer Nature (ICICS 2026).